vidu ankaŭ la klarigojn
implic|i

implic·i

   (tr)

   1.
          (Kun ul·a subjekt·o:) Ne·rekt·e io·n indik·i aŭ supoz·ig·i kiel
          ne·esprim·it·an premis·on, sekv·on aŭ cirkonstanc·on: li tio·n ne
          asert·is, sed ŝajn·e li tio·n implic·is; est·us ne·matematik·a implic·i,
          ke la nombr·oj nepr·e est·as entjer·oj kaj en·konduk·i, kiel SPIV,
          special·an vort·on „kompti“ por grand·oj kontinu·aj ; per tio mi
          neniel vol·as implic·i, ke EVA est·as riproĉ·ind·a aŭ sekt·ism·a ; oni
          ne parol·as pri „ge·hund·oj“ se ne grav·as, ke la pri·parol·it·aj
          best·oj est·as de ambaŭ seks·oj ― oni dir·u simpl·e „hund·oj“, tut·e
          sen implic·i, ke ĉiu·j el ili est·as vir·aj .

   2.
          (Kun aĵ·a subjekt·o:) Koncept·e aŭ logik·e en·ten·i, io·n nepr·ig·i kiel
          neces·an premis·on, sekv·on aŭ probabl·an cirkonstanc·on: la ide·o de
          ord·o implic·as la ide·on de ord·ig·ant·a inteligent·o ; li·a silent·o
          implic·is konsent·on; milit·o implic·as mort·ig·ojn; la part·o-pren·o en
          la Forum·o implic·as neniu·n financ·an ŝarĝ·on aŭ moral·an engaĝ·on ;
          tamen, mank·o de senc·o ne neces·e implic·as mank·on de plezur·o .

   Rim.: PV kaj la PIV-oj prezent·as la vort·ojn „implic·it·a“, „implic·it·e“
   kiel deriv·aĵ·ojn de implic·i: implic·it·a kondiĉ·o, senc·o; tiu·j krom·aj ec·oj
   ne est·as esenc·aj por la difin·o, sed ili est·as implic·it·aj en ĝi; tio
   implic·it·e rezult·as el la regul·o. Tio preskaŭ ĉiam est·as natur·ism·a
   mis·prezent·o (sen·pri·pens·a imit·o de la naci·aj „implicitktp); ĉar la
   senc·o normal·e postul·us -ata, -ate, kiel en simil+senc·aj „subkomprenAta“,
   „entenAta“). Kp la form·o „mal·fini·a“, kie mi uz·us simpl·e „ne·fini·a“,
   inspir·as leg·ant·on pens·i pri la supoz·ebl·e implic·at·a, pur·e esperant·a,
   kurioz·a ebl·ec·o disting·i inter tri klas·oj (fini·aj, ne·fini·aj kaj
   mal·fini·aj matematik·aj ent·oj ...) . Por la indik·it·a senc·o oni prefer·e
   uz·u pli simpl·ajn vort·ojn implic·a, implic·e, kaj „implic·it·a“ est·as
   trakt·end·a kiel apart·a vort·o (samkiel „rezultat·o“ ne est·as deriv·aĵ·o el
   „rezult·i“).

implic·a

   1.
          Sub·kompren·at·a: implic·a kondiĉ·o, senc·o, minac·o, inter·konsent·o; la
          ten·ant·oj de la aŭtor-rajt·o kajaŭ ali·aj parti·oj dispon·ig·as la
          Program·on „tia, kia ĝi est·as“ ... sen ia ajn garanti·o, nek
          esprim·it·a nek implic·a, inter·ali·e sen la implic·a garanti·o pri
          sur·merkat-ig·ebl·o, aŭ taŭg-ec·o por konkret·a uz·o Program·o ; tio
          implic·e sekv·as el la regul·o; Perec literatur·e pri·labor·is jud·an
          popol·an rakont·on, kiu ilustr·as la intern·an konflikt·on implic·an
          en ĉiu religi·o: la problem·on de relativ·a valor·o inter form·o de
          la religi·o (divers·aj, ceremoni·aj preskrib·oj kaj specif·aj kred·oj)
          kaj ties spirit·a en·hav·o .

   2.
          Difin·it·a mal·rekt·e, per ekvaci·o aŭ ali·a rilat·o al ali·aj
          matematik·aj objekt·oj: la ekvaci·o x+5=0 est·as implic·a difin·o de
          x, kontrast·e al la mal·implic·a difin·o x=5; ekzempl·o pri implic·a
          difin·o de objekt·oj en matematik·a teori·o est·as aksiom-sistem·o, kiu
          ne difin·as rekt·e la objekt·ojn mem, sed la rilat·ojn inter ili;
          implic·a funkci·o; implic·a difin·o.

   3.
          {implikaci·a}

mal·implic·i

   (tr)

          Komplet·e kaj klar·e esprim·i element·on de tut·o: est·as prudent·e
          mal·implic·i ĉiu·jn klaŭz·ojn de kontrakt·o; mal·implic·ant·a formul·o;
          mal·implic·it·a kondiĉ·o.

implic·o

   1.
          Ag·o implic·i aŭ rezult·o de tia ag·o: nenio en ĉi tiu Deklaraci·o
          est·u interpret·it·a kiel implic·o, ke iu ajn Ŝtat·o, grup·o aŭ
          person·o iel ajn rajt·as entrepren·i ia·n ajn ag·ad·on aŭ plen·um·i ia·n
          ajn ag·on, kiu cel·us detru·i kiu·n ajn el la rajt·oj kaj liber·ec·oj
          ĉi-ene difin·it·aj ; la redakci·o ne dezir·as al·pren·i star-punkt·on
          rilat·e al politik·aj aŭ diplomati·aj implic·oj de la geografi·aj
          nom·oj aŭ kontinent·aj grup·ig·oj uz·it·aj ;

   2.
          {Logik·a operaci·o} , kiu al du {propozici·oj} P kaj Q asoci·as la
          propozici·on ¬P∨Q (leg·u: ne po aŭ ku·o); rezult·o de tiu operaci·o:
          la implic·on de P al Q oni kutim·e sign·as per P⇒Q (leg·u: po
          implic·as kuo-on); implic·o est·as fals·a, se kaj nur se la unu·a
          argument·o est·as ver·a kaj la du·a fals·a. {kontraŭ·pozici·o} ,
          {neces·a kondiĉ·o} , {sufiĉ·a kondiĉ·o} .
          Rim.: Ĉi tiu termin·o hav·as si·an tradici·on en Esperant·o, sed mi
          opini·as ĝi·n mal·taŭg·a: ĝi kolizi·as kun la senc·o implic·a^2, kiu
          est·as praktik·e pli oft·a en matematik·o; ĝi ankaŭ konfuz·ebl·as kun
          logik·aj deriv+reg·ul·oj, kiu·j ankaŭ est·as spec·o de implic·o (ekz-e
          „el+kaj·ig·o“, la regul·o ebl·ig·ant·a el A&B deriv·i A, ankaŭ est·as
          „implic·o“ en la komun·a senc·o de la vort·o). Krom·e, kvankam ver·as,
          ke la formul·o (A&B) implic·as propozici·on (B), tamen la formul·o
          A&B⇒B asert·as tio·n kiel ebl·e plej klar·e, mal·kaŝ·e kaj
          _mal·implic·e_! Pli bon·e est·as uz·i por tiu special·a senc·o tut·e
          preciz·an kaj ne·konfuz·ebl·an termin·on {implikaci·o} .

du·obl·a implic·o

          {ekvivalent·o}

   Rim.: Konfuz·a termin·o. Mi·n ĝi pens·ig·as pri la formul·o (A⇒B)⇒C (sufiĉ·e
   oft·a en logik·o). Mi prefer·as pli klar·an {ambaŭ·direkt·a implikaci·o} .
   [artikol-versi·o: 1.30 2017/07/08 13:10:14 ]